ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ – ΕΛΥΤΗΣ, ΜΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗdiastixo.gr Δημοσιεύτηκε 19 Μαρτίου 2013 της Ανθούλας Δανιήλ Κι οι ποιμένες σ’ είδανε της ΠρεμετήςΜεσ’ στης άλλης χαράς το φως να οδοιπορείς πιο νέος (Οδυσσέας Ελύτης, «Γιώργος Σαραντάρης»)Όταν ο Οδυσσέας Ελύτης, σχολιάζοντας τους κριτές του έργου του για την «αισιοδοξία» που βρίσκουν στους στίχους του, μεταξύ άλλων γράφει: Πολλές έννοιες που δεν υπάρχουν στο λεξιλόγιό μου, η αισιοδοξία π.χ., ή η χαρά (εκτός και αν πρόκειται για την «άλλη») ή η γραφικότητα (τι σημαίνει αλήθεια;) επανέρχονται κατά κόρον στους σχολιαστές των γραφτών μου, επιλέγει τις λέξεις «χαρά» και «άλλη» (η υπογράμμιση δική μου), προφανέστατα από τον τίτλο του Σαραντάρη, «Στους φίλους μιας άλλης χαράς». Κι αυτή η «άλλη χαρά» δεν είναι «χαρά» του κόσμου τούτου, όπως την αντιλαμβανόμαστε στην καθημερινή μας ζωή.Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Μια μνεία του Γιώργου Σαββίδη είναι ενδιαφέρουσα για τη σχέση των δύο ποιητών: στα πρώτα του λογοτεχνικά φανερώματα, ο Ελύτης, μόνος αυτός, έχει το προνόμιο να ποδηγετείται στοργικά από τον Γιώργο Σαραντάρη. Η αλήθεια είναι πως ο Ελύτης είχε εντυπωσιαστεί πολύ από τον Σαραντάρη, τον οποίο γνώρισε όταν ήρθε στην Ελλάδα για να κάνει τη στρατιωτική του θητεία και εμφανίστηκε και στην ποιητική συντροφιά. Για τούτο και οι μνείες στα κείμενά του είναι πολλές. Εκτός από το ποίημα «Γιώργος Σαραντάρης», που περιλαμβάνεται στη συλλογή Τα Ετεροθαλή, από όπου και το παραπάνω μότο, ο Ελύτης μνημονεύει συχνά στα Ανοιχτά Χαρτιάτον νεοφερμένο ποιητή που έγραφε «ποιήματα παράξενα», τον εκτιμά πάρα πολύ, τον σέβεται και τον θαυμάζει. Ο Σαραντάρης τού χάρισε ένα βιβλιαράκι με τον τίτλο Οι Αγάπες του Χρόνου, ποιήματα στα οποία ο Ελύτης διαπίστωνε ότι ήταν «ένας άλλος τρόπος να βλέπεις και να στοχάζεσαι τα πράγματα, το αναποδογύρισμά τους και η ίσια τους μεριά, ταυτόχρονα και αξεχώριστα». Αυτός ο άλλος τρόπος είναι που τον γοητεύει, ενώ πιστεύω πως εκείνη την περίοδο επίσης τον επηρεάζει. Όσον αφορά, λοιπόν, στους καλλιτεχνικούς τρόπους, ο Ελύτης αφομοιώνει και αναχωνεύει τέλεια. Σαραντάρης και Σεφέρης ανήκουν στην πρωτοπορία της εποχής. Κι ο Ελύτης την ακολουθεί με πίστη και αγάπη. Και ειδικά τον Σαραντάρη, με τον οποίο αισθανόταν ότι ταίριαζε και για τη νέα αντίληψη που είχε για την ποίηση, αλλά και για την κάπως απαξιωτική άποψη του νεοφερμένου για τους Ευρωπαίους, για τους οποίους έλεγε ότι «έπαιζαν ζάρια μέσα στο παρελθόν». Η εκτίμησή του στο πρόσωπο του Σαραντάρη φαίνεται και από το ότι σ’ αυτόν εμπιστεύθηκε τα πρώτα του «καλλιγραφημένα χειρόγραφα».
Η Εύα Κοταμανίδου (1936-2020) διαβάζει Γιώργο Σαραντάρη, μουσική Νένα Βενετσάνου & Σταύρου Αγαννιώτη
ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ – ΕΛΥΤΗΣ, ΜΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗdiastixo.gr Δημοσιεύτηκε 19 Μαρτίου 2013 της Ανθούλας Δανιήλ Κι οι ποιμένες σ’ είδανε της ΠρεμετήςΜεσ’ στης άλλης χαράς το φως να οδοιπορείς πιο νέος (Οδυσσέας Ελύτης, «Γιώργος Σαραντάρης»)Όταν ο Οδυσσέας Ελύτης, σχολιάζοντας τους κριτές του έργου του για την «αισιοδοξία» που βρίσκουν στους στίχους του, μεταξύ άλλων γράφει: Πολλές έννοιες που δεν υπάρχουν στο λεξιλόγιό μου, η αισιοδοξία π.χ., ή η χαρά (εκτός και αν πρόκειται για την «άλλη») ή η γραφικότητα (τι σημαίνει αλήθεια;) επανέρχονται κατά κόρον στους σχολιαστές των γραφτών μου, επιλέγει τις λέξεις «χαρά» και «άλλη» (η υπογράμμιση δική μου), προφανέστατα από τον τίτλο του Σαραντάρη, «Στους φίλους μιας άλλης χαράς». Κι αυτή η «άλλη χαρά» δεν είναι «χαρά» του κόσμου τούτου, όπως την αντιλαμβανόμαστε στην καθημερινή μας ζωή.Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Μια μνεία του Γιώργου Σαββίδη είναι ενδιαφέρουσα για τη σχέση των δύο ποιητών: στα πρώτα του λογοτεχνικά φανερώματα, ο Ελύτης, μόνος αυτός, έχει το προνόμιο να ποδηγετείται στοργικά από τον Γιώργο Σαραντάρη. Η αλήθεια είναι πως ο Ελύτης είχε εντυπωσιαστεί πολύ από τον Σαραντάρη, τον οποίο γνώρισε όταν ήρθε στην Ελλάδα για να κάνει τη στρατιωτική του θητεία και εμφανίστηκε και στην ποιητική συντροφιά. Για τούτο και οι μνείες στα κείμενά του είναι πολλές. Εκτός από το ποίημα «Γιώργος Σαραντάρης», που περιλαμβάνεται στη συλλογή Τα Ετεροθαλή, από όπου και το παραπάνω μότο, ο Ελύτης μνημονεύει συχνά στα Ανοιχτά Χαρτιάτον νεοφερμένο ποιητή που έγραφε «ποιήματα παράξενα», τον εκτιμά πάρα πολύ, τον σέβεται και τον θαυμάζει. Ο Σαραντάρης τού χάρισε ένα βιβλιαράκι με τον τίτλο Οι Αγάπες του Χρόνου, ποιήματα στα οποία ο Ελύτης διαπίστωνε ότι ήταν «ένας άλλος τρόπος να βλέπεις και να στοχάζεσαι τα πράγματα, το αναποδογύρισμά τους και η ίσια τους μεριά, ταυτόχρονα και αξεχώριστα». Αυτός ο άλλος τρόπος είναι που τον γοητεύει, ενώ πιστεύω πως εκείνη την περίοδο επίσης τον επηρεάζει. Όσον αφορά, λοιπόν, στους καλλιτεχνικούς τρόπους, ο Ελύτης αφομοιώνει και αναχωνεύει τέλεια. Σαραντάρης και Σεφέρης ανήκουν στην πρωτοπορία της εποχής. Κι ο Ελύτης την ακολουθεί με πίστη και αγάπη. Και ειδικά τον Σαραντάρη, με τον οποίο αισθανόταν ότι ταίριαζε και για τη νέα αντίληψη που είχε για την ποίηση, αλλά και για την κάπως απαξιωτική άποψη του νεοφερμένου για τους Ευρωπαίους, για τους οποίους έλεγε ότι «έπαιζαν ζάρια μέσα στο παρελθόν». Η εκτίμησή του στο πρόσωπο του Σαραντάρη φαίνεται και από το ότι σ’ αυτόν εμπιστεύθηκε τα πρώτα του «καλλιγραφημένα χειρόγραφα».
Η Εύα Κοταμανίδου (1936-2020) διαβάζει Γιώργο Σαραντάρη, μουσική Νένα Βενετσάνου & Σταύρου Αγαννιώτη