Η Ελισάβετ Ψαρά (1899-1972) ήταν Λεωνιδιώτισσα ποιήτρια. ζωγράφος και δημοσιογράφος στην Αλεξάνδρεια της Αίγυπτου, όπου έζησε τα περισσότερα χρόνια της. Γεννήθηκε στο Λεωνίδιο το 1899 . Το πατρικό της σπίτι, σήμερα ιδιοκτησίας Παναγιώτη Ευ. Κυρίου, είναι ένα ανακαινισμένο διώροφο πέτρινο, από τα ομορφότερα και μεγαλύτερα του Λεωνιδίου, δίπλα στα αρχοντικά των Αρκουδάρη. Ρουμπάνου και Ευσταθίου. Σε μικρή ηλικία εγκαταστάθηκε με τους γονείς της στην Αλεξάνδρεια . Στην πόλη αυτή ήσαν εγκατεστημένοι και κάποιοι επιχειρηματίες με το επώνυμο Ψαράς, ίσως Λεωνιδιώτες κι αυτοί. Αδελφοί Ψαρά ήσαν γενικοί πράκτορες στην Αλεξάνδρεια (οδός Μαχμούντ πασά ελ Φαλάκι 9. τηλ. 2421) των σιγαρέτων Αττίκ και Τέλειον των αδελφών Μέξη (Αθήνα). Το 1936 βρίσκουμε στην ίδια πόλη τον Λεωνιδιώτη μηχανικό Αρκουδάρη, φιλοπρόοδο παράγοντα της ελληνικής παροικίας. Ο πατέρας της Παναγιώτης Ιωάννη Ψαράς ήταν μορφωμένος και κοσμογυρισμένος. Υπήρξε διαπρεπής δικηγόρος και είχε διατελέσει πρόξενος. Στις αρχές της δεκαετίας του ’30. ίσως το 1932, οι γονείς της χώρισαν. Ο πατέρας της επέστρεψε στο Λεωνίδιο, όπου και πέθανε τον Ιούνιο του 1942 από γεροντική εξάντληση, η δε Ελισάβετ έμεινε με τη μητέρα της στην Αλεξάνδρεια. Παρέμεινε άγαμη. Η ζωή και το έργο της δεν έχουν τύχει μέχρι σήμερα ειδικής και εμπεριστατωμένης μελέτης. Σ’ έργα Αιγυπτιωτών συγγραφέων γίνεται απλώς μνεία του ονόματος της και σε ειδικό εγκυκλοπαιδικό έργο παρέχονται οι τίτλοι μερικών βιβλίων της Μόνο κάποιοι συμπατριώτες της φρόντισαν να την τιμήσουν με μια εκδήλωση και ένα δημοσίευμα παρέχοντας και ενδιαφέροντα βιο-εργογραφικά στοιχεία. Συγκεκριμένα, το 2004, 25 χρόνια μετά τονθάνατό της, το «Αρχείο Τσακωνιάς» με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Τροχάνη διοργάνωσε πνευματική εκδήλωση στο Λεωνίδιο. Κατ’ αυτήν έγινε παρουσίαση του έργου της από τη φιλόλογο Πολυξένη Πορφύρη και ομάδα μαθητών της, καθώς και ομιλία του φιλολόγου Αριστείδη Κορολόγου που δημοσιεύτηκε αργότερα επαυξημένη στα Χρονικά των Τσακώνων. Στη δημοσίευση αυτή του φιλότιμου φιλολόγου έγινε και δαψιλής παράθεση με ποικίλα σχόλια ποιημάτων της τιμηθείσας από τέσσερις ποιητικές συλλογές της. Ήταν πολύγλωσση, όπως και οι περισσότεροι Έλληνες της Αιγύπτου. Γνώριζε τις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες και μετέφρασε έργα Ευρωπαίων λογοτεχνών. Στην Αλεξάνδρεια συμμετείχε ενεργώς στην πνευματική ζωή. Ήταν μέλος της Φιλολογικής Συντροφιάς Κυριών Αλεξανδρείας, και σε συγκεντρώσεις του σωματείου αυτού απάγγελνε ποιήματά της. Στην εφημερίδα Ταχυδρόμος της Αλεξάνδρειας έχουν δημοσιευθεί πολλά κείμενά της, όπως και στο περιοδικό Παναιγύπτια. το οποίο εκδιδόταν προπολεμικά και, δυστυχώς, δεν έχει τύχει ειδικής μελέτης και ευρετηρίασης μέχρι τώρα. Είχε επιδοθεί και στη ζωγραφική, αλλά δεν έχει γίνει ειδική έρευνα ούτε έχει γραφεί μελέτη σχετικά με το καλλιτεχνικό της έργο. Προπολεμικά έστελνε ποιήματά της προς δημοσίευση σε κυνουριακά έντυπα. κυρίως εφημερίδες. Ποτέ δεν διέκοψε την πνευματική επαφή με τη γενέτειρά της. Ήταν μέλος του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών (Αθήνας). Στην Αλεξάνδρεια έκανε πολλές διαλέξεις, όπως «Η γυναίκα στην ποίηση του Ταγκόρ», που τύπωσε το 1942. Μέσα στον πόλεμο (1943) εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Πολεμική Αλεξάνδρεια». Το ποιητικό της έργο είναι εκτεταμένο. Η πρώτη της συλλογή, με τίτλο «Ρόδα και φλόγες», τυπώθηκε το 1935. Από τότε και μέχρι τον θάνατό της τύπωσε περί τις 15 συλλογές. (Πηγή: Αθανάσιος Θ. Φωτόπουλος Καθηγητής Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας Πανεπιστημίου Πατρών, Πτυχές του πνευματικού έργου της Ελισάβετ Ψαρά

Βιβλία που εξέδωσε η ποιήτρια στην Αλεξάνδρεια της δικής μου συλλογής

Στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου την θυμούνται ακομα. Ο νεοελληνιστής φιλόλογος Hussein Abdelaal δημοσίευσε στο κανάλι του το ποίημά της “Μαύρα μάτια”